Św. Szczepan był jednym z 7 diakonów, któremu Apostołowie zlecili opiekę nad wdowami i ubogimi, czczony jest jako pierwszy męczennik Kościoła. W Dziejach. Apostolskich czytamy, że był to ,,mąż pełen wiary i Ducha Świętego”. W opisie jego śmierci widać niesamowite podobieństwo do śmierci Jezusa. W ten sposób zostało ukazane chrześcijańskie pojmowanie męczeństwa jako doskonałe naśladowanie Chrystusa.
Najstarsze ślady kultu św. Szczepana ukamienowanego jako bluźniercy, znane są już w IV w. Największy kult rozwinął się dopiero po roku 415, gdy kapłan Lucjan odkrył jego grób w pobliżu Jerozolimy. Relikwie w V w. cesarzowa Eudokia przeniosła do bazyliki przed bramą damasceńska. Uroczystość przeniesienia relikwii obchodzi się 3 sierpnia.
Święto Szczepana lud otoczył wieńcem licznych zwyczajów i obrzędów. Jednym
z nich jest praktykowany w niektórych Kościołach do dnia dzisiejszego obrzęd błogosławienia owsa.