Uroczystość Objawienia Pańskiego

(6.I)

Hans Memling, Pokłon Trzech Króli, olej na desce, ok. 1470, Muzeum Prado, Madryt

,,W uroczystość Epifanii Kościół dziękuje Bogu za dar wiary, która stała się i wciąż na nowo staje się udziałem tylu ludzi, ludów i narodów. Świadkami tego daru, jego nosicielami jednymi z pierwszych byli właśnie owi trzej ludzie ze Wschodu, Mędrcy, którzy przybyli do stajenki.....Znajduje w nich swój przejrzysty wyraz wiara jako...odpowiedź na światło, na Epifanię Boga”.

Jan Paweł II

Uroczystość Objawienia Pańskiego, czyli Trzech Króli jest jednym z najstarszych świąt chrześcijańskich. Pierwsze ślady obchodów tej uroczystości datuje się na III w. pod nazwą Epifanii, czyli objawienia się Syna Bożego poganom. O tym wydarzeniu biblijnym mówi jedynie Ewangelia według św. Mateusza.

Na początku tajemnicę Bożego Narodzenia i Objawienia Pańskiego obchodzono razem. Dopiero od IV w. te dwa święta na Zachodzie zaczęto obchodzić oddzielnie. Epifania stała się świątecznym wspomnieniem i uobecnieniem trzykrotnego objawienia się Chrystusa światu: 1. W czasie pokłonu Trzech Mędrców; 2. Chrztu Jezusa w rzece Jordan; 3. Cudu
w Kanie Galilejskiej. W liturgii Kościoła Zachodniego szczególnie wyakcentowano objawienie się Chrystusa jako prawdziwego i oczekiwanego Zbawiciela poganom w osobach trzech Mędrców i stąd dzień ten określany jest jako Święto Trzech Króli. Przybyli oni prawdopodobnie z Persji. Są przedstawicielami tych ludów, które nie znały prawdziwego Boga. W ikonografii Trzej Mędrcy przedstawiani są zwykle w kolorze skóry białej, żółtej
i czarnej. Jezus narodził się bowiem na styku trzech kontynentów: Europy, Azji, Afryki. Według tradycji, Kacper symbolizuje - Azję, Melchior – Europę, a Baltazar – Afrykę. Przesłanie tego faktu jest bardzo czytelne: każdy człowiek, niezależnie od koloru skóry, narodowości jest powołany do zbawienia. Trzej Mędrcy są reprezentantami tych narodów, którzy przybyli oddać hołd Dzieciątku. Dary Mędrców mają znaczenie symboliczne. Składając je uznali oni w Chrystusie Króla (złoto); prawdziwego Człowieka (mirra); i Boga (kadzidło). Relikwiarz, w którym przechowuje się doczesne szczątki Trzech Króli znajduje się w kolońskiej katedrze.

Na Wschodzie w uroczystość Objawienia Pańskiego nie wspomina się pokłonu trzech Mędrców, tylko chrzest Jezusa w rzece Jordan.

W Polsce jest to dzień modlitw o jedność chrześcijan i o ewangelizację narodów, które jeszcze nie znają Chrystusa. Jest to również Misyjny Dzień Dziecka. W tym dniu Kościół pamięta w modlitwie o dzieciach w krajach misyjnych, a ,,kolędnicy misyjni” zbierają ofiary na cele misyjne.

Obrzędy i zwyczaje Epifanijne

• błogosławienie kredy i kadzidła;

• znaczenie kredą drzwi domów (K+M+B). Spotyka się interpretację, że słowa te
w pisowni łacińskiej (C M B), są pierwszymi literami słów: ,,Christus mansionem benedicat” tzn. ,,Niech Chrystus mieszkanie błogosławi”. Znacząc drzwi świętymi imionami i znakami, pragniemy aby tylko dobro i błogosławieństwo przekraczało próg naszego domu. Chcemy również tak jak trzej Mędrcy, szukać Jezusa każdego dnia – by stał się On naszą Drogą, Prawdą i Życiem.

• Misyjny Dzień Dziecka.